السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
421
تفسير الميزان ( فارسي )
بر ايشان مشتبه شده ، بلكه حقيقت امر را مىدانند و عالما عامدا به خدا دروغ مىبندند . بحث روايتى در تفسير الدر المنثور است كه وى يعنى ابن جرير از سدى نقل كرده كه در ذيل آيه : * ( « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ . . . » ) * نقل كرده كه گفت : رسول خدا ص ايشان را - يعنى واردين از نصاراى نجران را - دعوت كرد و فرمود : « اى اهل كتاب بيائيد به سوى كلمه اى كه . . . » « 1 » . مؤلف قدس سره : در آن كتاب « 2 » همين معنا را از ابن جرير از محمد بن جعفر بن زبير نقل كرده و ظاهر روايت اين است كه آيه در باره نصاراى نجران نازل شده ، ما نيز قبلا يعنى در آغاز سوره روايتى را آورديم كه دلالت مىكرد بر اينكه اول سوره مورد بحث تا هشتاد و چند آيه اش كه آيه مورد بحث يكى از آنها است ، در باره نصاراى نجران نازل شده ، چون آيه مورد بحث قبل از تمام شدن اين عدد قرار دارد . و در بعضى « 3 » از روايات آمده كه رسول خدا ص يهوديان مدينه را به سوى كلمه « سواء » خواند تا آنكه جزيه را پذيرفتند و اين روايت منافات ندارد با اينكه آيه مورد بحث در باره واردين نصاراى نجران نازل شده باشد . و صحيح بخارى به سند خود از ابن عباس از ابى سفيان روايت كرده كه در حديثى طولانى كه نامه رسول خدا ص به هرقل امپراطور روم را نقل كرده ، گفته است : سپس هرقل آن را خواست - يعنى نامه رسول خدا ص را - و آن را خواند ، ناگهان در آن نامه به اين عبارت برخورد : بسم اللَّه الرحمن الرحيم ، از محمد رسول خدا ص به سوى هرقل عظيم روم : سلام بر هر كسى كه هدايت را پيروى كند . اما بعد ، من تو را به تبليغ اسلام در ميان قومت مىخوانم ، اسلام بياور و تسليم فرمان خدا شو ، تا سالم باشى ، و خداى تعالى اجرت را دو چندان دهد ، و گرنه اگر روى بگردانى گناه تمام ( طبقات پائين اجتماع روم كه چشمشان به دست و دهان شما طبقه بالاى روم است ، مانند ) كشاورزان به گردن تو خواهد بود ، و * ( « يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّه ) * - تا جمله - * ( اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ » ) * « 4 » .
--> ( 1 و 2 و 3 ) الدر المنثور ج 2 ص 40 . ( 4 ) صحيح بخارى ج 4 ص 57 .